(leestijd circa 3 minuten)
Gedeputeerde Staten in Limburg blijft volhouden dat Maastricht Airport (MAA) de transitie doormaakt naar een ‘duurzame, omgevingsbewuste en toekomstbestendige’ luchthaven. Maar de recent verschenen tweede voortgangsrapportage onthult een heel ander verhaal van vertragingen, oplopende verliezen en onzekere milieuwinsten.
Het project ‘Transitie MAA’ is veranderd in een peperduur faaltraject. De kern van de beloofde overgang is dat het vliegveld in 2035 financieel gezond zou zijn. De feiten tonen echter een scherpe achteruitgang aan. Het nettoverlies in 2024 bedraagt maar liefst 11,5 miljoen euro, aanzienlijk slechter dan voorzien in het businessplan uit 2022.
De exploitatiekasstroom (ebitda) was in 2024 negatief met 6,3 miljoen euro. MAA is er niet in geslaagd een positief rendement op het geïnvesteerde vermogen te genereren: de rentabiliteit op het totaal vermogen was in 2024 minus 13 procent.
Hoewel de gedeputeerde beweert dat hij nog steeds uitgaat van een operationeel break-even in 2027, constateert hij zelf dat de ontwikkeling van MAA achterblijft bij de groei die in 2022 was voorspeld.
Hopeloos
Zo loopt het doel om passagiers- en gevlogen vrachtvolumes te laten groeien hopeloos achter. In de eerste helft van 2025 telde het vliegveld slechts 77.669 passagiers en 18.421 ton vracht. Het management heeft toegegeven dat de achterstand op cargo een gevolg is van interne problemen en systemen in de vrachtafhandeling die “nog niet op orde zijn”.
Opmerkelijk is dat het vliegveld zich steeds meer richt op wegvervoer, een activiteit die wordt beschouwd als ‘non-core business’ en op termijn wordt afgebouwd. Het tonnage ‘gereden wegvracht’ steeg in 2024 naar 63.820 ton. De toename van de omzet in 2024 komt grotendeels voort uit de stijging in afhandelingsgelden op juist deze vrachtactiviteiten.
De beloofde transitie wordt ondermijnd door administratieve en juridische vertragingen. De vaststelling van het cruciale Luchthavenbesluit, waarin de geluidscontouren en de vermindering van het aantal ernstig gehinderde bewoners moet worden vastgelegd, wordt niet eerder dan eind 2026 verwacht.
Milieu de dupe
De reden van de langdurige vertraging is tweeledig. Ten eerste moet de luchthaven een volledig milieueffectrapport (MER) opstellen en dan niet worden volstaan met een veel simpeler MER-beoordelingsrapportage. Ten tweede beraadt het Rijk zich op de gevolgen van de recente stikstofuitspraak van de Raad van State. Daardoor moeten waarschijnlijk delen van de milieubeoordeling compleet opnieuw worden uitgewerkt.
Het cynische gevolg van de vertraging is dat MAA langer profiteert van de soepelere Omzettingsregeling. Hierdoor heeft het vliegveld meer gebruiksruimte, kunnen vliegtuigen tussen 6 en 7 uur landen en vertrekken en verloopt het uitfaseren van vervuilende en lawaaiige toestellen (zoals de Boeing 747 Jumbojet) veel trager dan gepland. De beloofde vermindering van de hinder is daarmee op de lange baan geschoven.
De plannen voor elektrisch vliegen, cruciaal voor het stempel ‘duurzaam’, komen nauwelijks van de grond. De marktintroductie verloopt veel trager dan enkele jaren geleden voorzien. MAA zei toen in 2030 ruim 69.000 passagiers via e-vliegen te verwerken. Maar nu is ook de directie erachter dat er voorlopig niks van verwacht hoeft te worden.
Geen haalbaarheidsstudie
Ondanks de onzekerheid weigert het management een nieuwe haalbaarheidsstudie uit te voeren. “De ontwikkelingen in de markt zijn vooralsnog niet zodanig stabiel dat het zinvol is om op dit moment een haalbaarheidsstudie uit te voeren.” Het management weigert dus de realiteit onder ogen te zien, terwijl de provincie als aandeelhouder er wel om heeft gevraagd.
Gedeputeerde Staten moeten dus wel toegeven dat de transitie achterblijft en dat de situatie niet van vandaag op morgen zal veranderen. Toch is men van mening dat er “geen aanleiding is om het businessplan uit 2022 bij te stellen”.
Een dieptepunt in de transparantie rond MAA werd bereikt toen de directeur zijn visie gaf op hoe het tij te keren. Dat gebeurde in een besloten vergadering en vanwege de geheimhouding kunnen de Staten en de omwonenden niets vernemen over de plannen.
MAA is een financieel bodemloze put, waar milieuwinst wordt opgeofferd aan procedurele vertragingen die de oude en vervuilende exploitatie in stand houden. De transitie is een illusie die vooral de belastingbetaler veel geld kost. Een nuchtere buitenstaander kan maar tot één conclusie komen: sluiten die tent.
