(leestijd circa 3 minuten)
Morgen start het nieuwe vliegjaar voor Schiphol met een tijdelijk plafond van 478.000 vluchten, inclusief een pakket aan ‘harde afspraken’ met KLM over hinderbeperking. Maar KLM sputtert tegen en weigert nu de afspraken te ondertekenen.
Oorspronkelijk was het idee van voormalig minister Mark Harbers (VVD) om Schiphol te krimpen naar 440.000 vluchten om iets te doen aan de overlast en vervuiling door de vliegindustrie. Toen zijn opvolger Barry Madlener (PVV) aantrad, kon de sector hem er al snel van overtuigen dat het wel fors minder kon met die krimp.
Madlener had daar wel oren naar. Hij was sowieso geen voorstander van krimp en vond dat omwonenden die dagelijks lijden onder de vliegherrie maar moesten gaan verhuizen.
Met name KLM kwam met een heel stel argumenten waarom het allemaal wel mee zou vallen met de herrie. Nieuwe toestellen waren al voldoende om de omwonenden tevreden te houden, zo vond directeur Marjan Rintel.
Geen krimp
De minister was snel overtuigd en hij schrapte de substantiële krimp van Harbers en zette het nieuwe plafond vast op het aantal vluchten dat in 2024 was gevlogen. Geen krimp dus, maar een (tijdelijke) stop op de groei.
De minister zat echter ook vast aan het vonnis van de rechtbank in de zaak van RBV. Hij moest iets doen om tegemoet te komen aan de constatering van de rechter dat de mensenrechten rond Schiphol al jarenlang worden geschonden. En dus kwam er een ‘pakket’ aan aanvullende maatregelen. KLM zou zich daar dan aan moeten committeren.
Het pakket werd al snel een ‘convenant’ zonder enige wettelijke status, maar de minister hield vol dat het ging om harde afspraken en garanties. Het zou heus allemaal goed komen, zo probeerde hij omwonenden gerust te stellen (lees: te schiphollen).
Zonder convenant van start
Nu het nieuwe vliegjaar is gestart zou dat pakket maatregelen ook van kracht moeten worden, maar het convenant is nog steeds niet ondertekend. KLM stribbelt al maandenlang tegen.
In het meest recente stuk dat hierover naar de Tweede Kamer is gestuurd (op 8 september jongstleden) staat te lezen dat KLM het convenant niet wil ondertekenen zolang er nog onduidelijkheden over bestaan.
Ook wordt de minister hier geadviseerd om voor het nieuwe gebruiksjaar informatie over de gemaakte afspraken naar de Tweede Kamer te sturen. Dat heeft hij niet gedaan, zodat de conclusie kan worden getrokken dat KLM nog steeds dwarsligt.
In het pakket zouden maatregelen worden opgenomen als nieuwe, ‘stillere’ vliegtuigen, de inzet van stillere vliegtuigen in de nacht en hogere tarieven voor de grootste herriebakken.
Nepmaatregelen
KLM sorteert inmiddels voor op die maatregelen, maar niet via de inzet van stillere vliegtuigen in de nacht. In plaats daarvan heeft het bedrijf de 747’s laten hercertificeren op een iets lager maximum startgewicht. Daardoor kunnen de toestellen niet langer volledig worden afgeladen, en kunnen ze met iets minder motorvermogen en dus een klein beetje minder herrie opstijgen. Voor omwonenden levert dit natuurlijk helemaal niets op, maar de papieren werkelijkheid van KLM klopt weer.
Het zou goed zijn als de politiek er bij de minister op aandringt het convenant alsnog met grote spoed door te drukken. Immers heeft de vliegindustrie de vruchten en is het veel hogere vliegplafond een feit, maar blijven de omwonenden – opnieuw – met lege handen achter. Dat staat niet goed in het door de Staat aangespannen hoger beroep tegen het RBV-vonnis.
Overigens blijkt uit het verleden dat convenanten met de vliegindustrie geen enkele waarde hebben. De Rotterdamse bewonersvereniging BTV procedeerde een aantal jaar geleden tegen de schending van zo’n convenant over nachtvluchten door Rotterdam Airport en ving nul op het rekest. De Raad van State oordeelde weliswaar dat de bewoners gelijk hadden, maar dat een convenant geen wettelijke basis heeft en de rechter dus geen sancties kan opleggen na schending.
