Datum en tijdstip start overlast
Oorzaak
Geluid
Postcode
2465
Plaats
Rijnsaterwoude
Omschrijving Melding
RBV Journaal 30
Datum 6 februari 2026
Uitgave 30
Zeer gewaardeerde donateur, medestander en bevriende organisatie,
Voorjaar 2026*: de mondelinge behandeling van het hoger beroep is in zicht. RBV is er klaar voor.
Journaal 30, een bijzonder journaal
Voor u ligt een bijzonder journaal. Bijzonder omdat wij u in heldere taal willen meenemen in ons aanvalsplan voor het hoger beroep (memorie van antwoord). Hoe wij de bezwaren van de Staat en de luchtvaartmaatschappijen tegen het vonnis weerleggen en hoe wij onze zaak verder aanscherpen door eisen te verduidelijken en verder uit te werken.
U ondervindt de dagelijkse gevolgen van het vele vliegverkeer. Door u mee te nemen in ons aanvalsplan krijgt u inzicht in het werk en de strategische keuzes die wij, in het belang van de omwonenden van Schiphol, samen met onze mensenrechtenadvocaten hebben gemaakt.
U zult begrijpen dat RBV, om financieel gezond de eindstreep te kunnen behalen en continuïteit te waarborgen, uw steun niet alleen op prijs stelt, maar dringend nodig heeft. HET VONNIS VAN 20 MAART 2024
RBV namens omwonenden versus de Staat: tussenstand 1-0
Het vonnis van toen is nog altijd het buitengewone positieve resultaat van onze eerste ronde tegen de Staat.
De Staat handelt in strijd met het Europese Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM) door omwonenden van Schiphol geen adequate rechtsbescherming te bieden en hun belangen stelselmatig ondergeschikt te maken aan die van de luchtvaart.
De Staat heeft steeds de groei van Schiphol vooropgesteld. Dat moet anders: de omwonenden mogen niet langer de sluitpost zijn. De Staat moet serieus werk maken van de ‘fair balance’ tussen de belangen van omwonenden en andere belangen.
De Staat niet eens met vonnis en gaat in hoger beroep
De Staat kondigde nog in hetzelfde jaar aan in hoger beroep te gaan en heeft zelfs voorgesteld om de luchtvaart weer te laten groeien. De omwonenden zijn bij dat besluit opnieuw de sluitpost. HET HOGER BEROEP: ONZE MEMORIE VAN ANTWOORD
Sinds 13 januari ligt ons aanvalsplan (memorie van antwoord), bij het gerechtshof.
Een 190 pagina’s tellend document, getoetst, zorgvuldig geformuleerd en een glashelder weerwoord op alle bezwaren van de Staat en de luchtvaartmaatschappijen tegen het vonnis van 20 maart 2024. We nemen u mee hoe wij in het hoger beroep van de Staat opnieuw in de aanval gaan. We halen er 4 belangrijke onderwerpen uit.
De WHO-normen (Wereldgezondheidsorganisatie) voor luchtvaartlawaai zijn van belang;
Hinder is meer dan een jaargemiddelde voor geluid. Ook andere factoren zorgen voor hinder, de zgn. ‘aanvullende hinderfactoren’;
De vermindering van het aantal vliegtuigbewegingen;
De luchtvaart en het klimaat.
1. WHO-normen voor luchtvaartlawaai zijn van belang
De Staat geeft nog altijd prioriteit aan de belangen van de luchtvaart boven die van omwonenden. Al jaren verschuilt de Staat zich achter dezelfde dooddoener: de geluidsnormen van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) zijn niet wettelijk bindend en daarom niet afdwingbaar. De rechter die onze zaak in maart 2024 behandelde, ging daar helaas in mee. In hoger beroep maken wij duidelijk waarom de WHO-normen wèl doorslaggevend zijn voor de bescherming van de gezondheid.
WHO-normen zijn gezaghebbende, wetenschappelijke richtlijnen
Dat de WHO-richtlijnen formeel geen wet zijn, betwist niemand. Maar wie daar blijft steken, mist de kern. Deze normen zijn geen vrijblijvende adviezen, maar gezaghebbende en wetenschappelijk onderbouwde richtlijnen over wat mensen vanuit gezondheidsperspectief aankunnen. Ze zijn het resultaat van een zorgvuldige afweging van gezondheidseffecten, maatschappelijke kosten én economische gevolgen.
Dat leidde tot één heldere conclusie: luchtvaartlawaai boven de WHO normen - 45 dB(A) Lden en 40 dB(A) Lnight – is meer lawaai dan vanuit oogpunt van volksgezondheid wenselijk is. WHO-normen spelen bij de Staat geen rol
Zowel de GGD (Gemeentelijke Gezondheidsdiensten) en het RIVM (Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu) waarschuwen al langer dat de gezondheidseffecten van vliegtuiggeluid structureel worden onderschat. Stressreacties, hart- en vaatziekten, slaapstoornissen, vermindering leerprestaties kinderen, dus ernstige hinder – het bewijs is sterker dan ooit.
Toch weigert de Staat deze normen zelfs maar als richtsnoer te gebruiken. Sterker nog: ze spelen op geen enkele manier een rol in het Schipholbeleid. Omdat ze ‘te ambitieus’ zouden zijn. Omdat ze ‘lastig’ zijn. Omdat krimp van het vliegverkeer dan onvermijdelijk wordt. En precies dát is de echte reden.
Het EVRM verplicht tot een belangenafweging
Het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (het EVRM) verplicht de Staat burgers te beschermen tegen ernstige aantasting van hun privéleven en gezondheid. Kan de Staat geen zwaarwegende maatschappelijke noodzaak aantonen om honderdduizenden mensen structureel bloot te stellen aan vliegtuiglawaai boven de WHO-normen — en dat kan de Staat niet — dan is de Staat verplicht die normen te hanteren, of ze op zijn minst aantoonbaar te benaderen. 2. Hinder is meer dan een geluidsgemiddelde
De Staat gaat voor het bestrijden van ernstige hinder en slaapverstoring enkel uit van een jaargemiddelde luchtvaartlawaai, en gebruikt daarbij ingewikkelde modellen. Maar hinder voor de omwonenden wordt niet alleen ervaren in zgn. ‘jaargemiddelden’ (Lden en Lnight), maar zeker ook in andere hinderfactoren.
Hinder zit ook in lawaaipieken,
Hinder zit ook in het aantal vliegtuigpassages,
Hinder zit ook in het ontbreken van rust.
De Staat moet ook deze hinderfactoren laten meewegen
Onderzoek van GGD (Gemeentelijke Gezondheidsdiensten), het RIVM (Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu) en ILT (Inspectie Leefomgeving & Transport) laat keer op keer zien dat juist het aantal vliegtuigpassages en het pieklawaai bepalend zijn voor ernstige hinder en slaapverstoring. En toch weigert de Staat structureel deze aanvullende hinderfactoren mee te nemen. Niet omdat ze irrelevant zijn – juist niet -, maar omdat het meenemen van deze factoren de luchtvaart belemmert.
Minder lawaaiige vliegtuigen reden voor groei (?)
De Staat is meegegaan in het verhaal van de luchtvaart over zogenoemde ‘stillere’ vliegtuigen. Op papier daalt daardoor het jaargemiddelde aan geluid, wat volgens de Staat ruimte schept voor meer vluchten. In de praktijk zijn deze vliegtuigen nauwelijks minder lawaaiig: omwonenden horen vrijwel geen verschil. Het predicaat ‘stiller’ bestaat alleen in rekenmodellen en is een schijnoplossing die verdere groei mogelijk maakt. Meer ‘stillere’ vliegtuigen die overvliegen betekent meer hinder, door een deken van lawaai te creëren. Maar de Staat ziet dat niet want die kijkt immers alleen naar geluidsgemiddelden.
De Staat weigert alle factoren van hinder mee te nemen
Zolang de aanvullende hinderfactoren geen rol spelen in het Schipholbeleid, en de Staat zich blindstaart op gemiddelden en rekenmodellen, blijft de aanpak volstrekt onvoldoende. De Staat weet dit. Beleidsmakers weten dit. Toezichthouders weten dit.
Toch blijven deze factoren structureel buiten beeld. Omdat alleen dan de Staat de groei kan verantwoorden.
Conclusie: Overheid maakt ernstige systeemfout
Het negeren van aanvullende hinderfactoren is geen objectieve beleidskeuze, maar een ernstige systeemfout in het hinderbeleid. En zolang die blijft bestaan, blijft de overlast bestaan. 3. Vermindering aantal vliegtuigbewegingen: geen keuze maar een plicht
De Staat blijft doen alsof geluidshinder losstaat van het aantal vluchten. Dat is niet alleen ongeloofwaardig, het is juridisch en feitelijk onhoudbaar: zonder krimp kan de schending van artikel 8 EVRM niet worden beëindigd.
Meer vluchten betekent meer hinder. Dat is wetenschappelijk aangetoond, erkend door toezichthouders en zelfs vastgesteld door de rechtbank. Toch weigert de Staat het enige effectieve instrument te gebruiken: het verminderen van het aantal vliegtuigbewegingen.
In 2022 heeft de Staat zelf vastgesteld dat een luchthaven met 400.000 tot maximaal 440.000 volstaat voor een gezonde economie. Sindsdien is er geen afweging meer gemaakt die de groei tot 478.000 vluchten of nog meer vluchten rechtvaardigt. 4. Luchtvaart en het Klimaat
De Staat heeft (n.a.v. het Klimaatakkoord Parijs) doelen vastgelegd voor de vermindering van klimaatvervuilende stoffen (Klimaatwet). De emissies van de internationale luchtvaart zijn hiervan uitgezonderd. Met de luchtvaartsector is het Akkoord Duurzame Luchtvaart (2019) gesloten met het doel de klimaatimpact van de luchtvaart te beperken. Deze niet te ambitieuze doelen zijn vastgelegd in de Luchtvaartnota 2020 - 2050.
Voor 2030 betekent dit dat de uitstoot van vertrekkende vluchten met een internationale bestemming niet hoger mag zijn dan in 2005. Of te wel in 2030 moet een vermindering van CO2 uitstoot van tenminste 32 (tot 66%) gehaald zijn. Het is hoogst onwaarschijnlijk dat deze percentages worden gerealiseerd.
Door de groei van het luchtverkeer op Schiphol zal de uitstoot, ondanks technologische maatregelen en duurzame brandstoffen, in de nabije toekomst aanzienlijk toenemen.
De Staat neemt geen passende maatregelen tegen deze groeiende uitstoot en handelt daarmee in strijd met zijn eigen klimaatverplichtingen. RBV eist van de Staat:
Dat doelstellingen, vastgelegd in de Luchtvaartnota en het Akkoord Duurzame Luchtvaart worden behaald;
Om toereikende en afdwingbare klimaatdoelstellingen vast te leggen voor het (vertrekkend internationale) vliegverkeer van Schiphol. Met dit aanvalsplan en uw hulp gaan we het hoger beroep in. Vol vertrouwen, want:
DE STAAT EN DE LUCHTVAARTMAATSCHAPPIJEN HEBBEN GEEN GELIJK….
….LAAT ZE DAT DAN OOK NIET KRIJGEN.
In het hoger beroep staat RBV behalve tegenover de Staat, ook tegenover de luchtvaartmaatschappijen, Schiphol en IATA. Samen moeten we laten zien dat gezondheid, mensenrechten en een gezonde leefomgeving niet te koop zijn.
De advocaten van Prakken d’Oliveira leveren werk van uitzonderlijk niveau. Financiële middelen voor onderzoek en overleg op alle niveaus zijn daarvoor essentieel.
Daarom doet RBV opnieuw een dringend beroep op iedereen die vindt dat een gezonde leefomgeving rond Schiphol weer de norm moet worden. Maak dit hoger beroep mogelijk. Jouw steun is onmisbaar.
Met dank,
Namens het Bestuur van RBV
Jan, Hans, Ron, Stefan en Sietske
Datum 6 februari 2026
Uitgave 30
Zeer gewaardeerde donateur, medestander en bevriende organisatie,
Voorjaar 2026*: de mondelinge behandeling van het hoger beroep is in zicht. RBV is er klaar voor.
Journaal 30, een bijzonder journaal
Voor u ligt een bijzonder journaal. Bijzonder omdat wij u in heldere taal willen meenemen in ons aanvalsplan voor het hoger beroep (memorie van antwoord). Hoe wij de bezwaren van de Staat en de luchtvaartmaatschappijen tegen het vonnis weerleggen en hoe wij onze zaak verder aanscherpen door eisen te verduidelijken en verder uit te werken.
U ondervindt de dagelijkse gevolgen van het vele vliegverkeer. Door u mee te nemen in ons aanvalsplan krijgt u inzicht in het werk en de strategische keuzes die wij, in het belang van de omwonenden van Schiphol, samen met onze mensenrechtenadvocaten hebben gemaakt.
U zult begrijpen dat RBV, om financieel gezond de eindstreep te kunnen behalen en continuïteit te waarborgen, uw steun niet alleen op prijs stelt, maar dringend nodig heeft. HET VONNIS VAN 20 MAART 2024
RBV namens omwonenden versus de Staat: tussenstand 1-0
Het vonnis van toen is nog altijd het buitengewone positieve resultaat van onze eerste ronde tegen de Staat.
De Staat handelt in strijd met het Europese Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM) door omwonenden van Schiphol geen adequate rechtsbescherming te bieden en hun belangen stelselmatig ondergeschikt te maken aan die van de luchtvaart.
De Staat heeft steeds de groei van Schiphol vooropgesteld. Dat moet anders: de omwonenden mogen niet langer de sluitpost zijn. De Staat moet serieus werk maken van de ‘fair balance’ tussen de belangen van omwonenden en andere belangen.
De Staat niet eens met vonnis en gaat in hoger beroep
De Staat kondigde nog in hetzelfde jaar aan in hoger beroep te gaan en heeft zelfs voorgesteld om de luchtvaart weer te laten groeien. De omwonenden zijn bij dat besluit opnieuw de sluitpost. HET HOGER BEROEP: ONZE MEMORIE VAN ANTWOORD
Sinds 13 januari ligt ons aanvalsplan (memorie van antwoord), bij het gerechtshof.
Een 190 pagina’s tellend document, getoetst, zorgvuldig geformuleerd en een glashelder weerwoord op alle bezwaren van de Staat en de luchtvaartmaatschappijen tegen het vonnis van 20 maart 2024. We nemen u mee hoe wij in het hoger beroep van de Staat opnieuw in de aanval gaan. We halen er 4 belangrijke onderwerpen uit.
De WHO-normen (Wereldgezondheidsorganisatie) voor luchtvaartlawaai zijn van belang;
Hinder is meer dan een jaargemiddelde voor geluid. Ook andere factoren zorgen voor hinder, de zgn. ‘aanvullende hinderfactoren’;
De vermindering van het aantal vliegtuigbewegingen;
De luchtvaart en het klimaat.
1. WHO-normen voor luchtvaartlawaai zijn van belang
De Staat geeft nog altijd prioriteit aan de belangen van de luchtvaart boven die van omwonenden. Al jaren verschuilt de Staat zich achter dezelfde dooddoener: de geluidsnormen van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) zijn niet wettelijk bindend en daarom niet afdwingbaar. De rechter die onze zaak in maart 2024 behandelde, ging daar helaas in mee. In hoger beroep maken wij duidelijk waarom de WHO-normen wèl doorslaggevend zijn voor de bescherming van de gezondheid.
WHO-normen zijn gezaghebbende, wetenschappelijke richtlijnen
Dat de WHO-richtlijnen formeel geen wet zijn, betwist niemand. Maar wie daar blijft steken, mist de kern. Deze normen zijn geen vrijblijvende adviezen, maar gezaghebbende en wetenschappelijk onderbouwde richtlijnen over wat mensen vanuit gezondheidsperspectief aankunnen. Ze zijn het resultaat van een zorgvuldige afweging van gezondheidseffecten, maatschappelijke kosten én economische gevolgen.
Dat leidde tot één heldere conclusie: luchtvaartlawaai boven de WHO normen - 45 dB(A) Lden en 40 dB(A) Lnight – is meer lawaai dan vanuit oogpunt van volksgezondheid wenselijk is. WHO-normen spelen bij de Staat geen rol
Zowel de GGD (Gemeentelijke Gezondheidsdiensten) en het RIVM (Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu) waarschuwen al langer dat de gezondheidseffecten van vliegtuiggeluid structureel worden onderschat. Stressreacties, hart- en vaatziekten, slaapstoornissen, vermindering leerprestaties kinderen, dus ernstige hinder – het bewijs is sterker dan ooit.
Toch weigert de Staat deze normen zelfs maar als richtsnoer te gebruiken. Sterker nog: ze spelen op geen enkele manier een rol in het Schipholbeleid. Omdat ze ‘te ambitieus’ zouden zijn. Omdat ze ‘lastig’ zijn. Omdat krimp van het vliegverkeer dan onvermijdelijk wordt. En precies dát is de echte reden.
Het EVRM verplicht tot een belangenafweging
Het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (het EVRM) verplicht de Staat burgers te beschermen tegen ernstige aantasting van hun privéleven en gezondheid. Kan de Staat geen zwaarwegende maatschappelijke noodzaak aantonen om honderdduizenden mensen structureel bloot te stellen aan vliegtuiglawaai boven de WHO-normen — en dat kan de Staat niet — dan is de Staat verplicht die normen te hanteren, of ze op zijn minst aantoonbaar te benaderen. 2. Hinder is meer dan een geluidsgemiddelde
De Staat gaat voor het bestrijden van ernstige hinder en slaapverstoring enkel uit van een jaargemiddelde luchtvaartlawaai, en gebruikt daarbij ingewikkelde modellen. Maar hinder voor de omwonenden wordt niet alleen ervaren in zgn. ‘jaargemiddelden’ (Lden en Lnight), maar zeker ook in andere hinderfactoren.
Hinder zit ook in lawaaipieken,
Hinder zit ook in het aantal vliegtuigpassages,
Hinder zit ook in het ontbreken van rust.
De Staat moet ook deze hinderfactoren laten meewegen
Onderzoek van GGD (Gemeentelijke Gezondheidsdiensten), het RIVM (Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu) en ILT (Inspectie Leefomgeving & Transport) laat keer op keer zien dat juist het aantal vliegtuigpassages en het pieklawaai bepalend zijn voor ernstige hinder en slaapverstoring. En toch weigert de Staat structureel deze aanvullende hinderfactoren mee te nemen. Niet omdat ze irrelevant zijn – juist niet -, maar omdat het meenemen van deze factoren de luchtvaart belemmert.
Minder lawaaiige vliegtuigen reden voor groei (?)
De Staat is meegegaan in het verhaal van de luchtvaart over zogenoemde ‘stillere’ vliegtuigen. Op papier daalt daardoor het jaargemiddelde aan geluid, wat volgens de Staat ruimte schept voor meer vluchten. In de praktijk zijn deze vliegtuigen nauwelijks minder lawaaiig: omwonenden horen vrijwel geen verschil. Het predicaat ‘stiller’ bestaat alleen in rekenmodellen en is een schijnoplossing die verdere groei mogelijk maakt. Meer ‘stillere’ vliegtuigen die overvliegen betekent meer hinder, door een deken van lawaai te creëren. Maar de Staat ziet dat niet want die kijkt immers alleen naar geluidsgemiddelden.
De Staat weigert alle factoren van hinder mee te nemen
Zolang de aanvullende hinderfactoren geen rol spelen in het Schipholbeleid, en de Staat zich blindstaart op gemiddelden en rekenmodellen, blijft de aanpak volstrekt onvoldoende. De Staat weet dit. Beleidsmakers weten dit. Toezichthouders weten dit.
Toch blijven deze factoren structureel buiten beeld. Omdat alleen dan de Staat de groei kan verantwoorden.
Conclusie: Overheid maakt ernstige systeemfout
Het negeren van aanvullende hinderfactoren is geen objectieve beleidskeuze, maar een ernstige systeemfout in het hinderbeleid. En zolang die blijft bestaan, blijft de overlast bestaan. 3. Vermindering aantal vliegtuigbewegingen: geen keuze maar een plicht
De Staat blijft doen alsof geluidshinder losstaat van het aantal vluchten. Dat is niet alleen ongeloofwaardig, het is juridisch en feitelijk onhoudbaar: zonder krimp kan de schending van artikel 8 EVRM niet worden beëindigd.
Meer vluchten betekent meer hinder. Dat is wetenschappelijk aangetoond, erkend door toezichthouders en zelfs vastgesteld door de rechtbank. Toch weigert de Staat het enige effectieve instrument te gebruiken: het verminderen van het aantal vliegtuigbewegingen.
In 2022 heeft de Staat zelf vastgesteld dat een luchthaven met 400.000 tot maximaal 440.000 volstaat voor een gezonde economie. Sindsdien is er geen afweging meer gemaakt die de groei tot 478.000 vluchten of nog meer vluchten rechtvaardigt. 4. Luchtvaart en het Klimaat
De Staat heeft (n.a.v. het Klimaatakkoord Parijs) doelen vastgelegd voor de vermindering van klimaatvervuilende stoffen (Klimaatwet). De emissies van de internationale luchtvaart zijn hiervan uitgezonderd. Met de luchtvaartsector is het Akkoord Duurzame Luchtvaart (2019) gesloten met het doel de klimaatimpact van de luchtvaart te beperken. Deze niet te ambitieuze doelen zijn vastgelegd in de Luchtvaartnota 2020 - 2050.
Voor 2030 betekent dit dat de uitstoot van vertrekkende vluchten met een internationale bestemming niet hoger mag zijn dan in 2005. Of te wel in 2030 moet een vermindering van CO2 uitstoot van tenminste 32 (tot 66%) gehaald zijn. Het is hoogst onwaarschijnlijk dat deze percentages worden gerealiseerd.
Door de groei van het luchtverkeer op Schiphol zal de uitstoot, ondanks technologische maatregelen en duurzame brandstoffen, in de nabije toekomst aanzienlijk toenemen.
De Staat neemt geen passende maatregelen tegen deze groeiende uitstoot en handelt daarmee in strijd met zijn eigen klimaatverplichtingen. RBV eist van de Staat:
Dat doelstellingen, vastgelegd in de Luchtvaartnota en het Akkoord Duurzame Luchtvaart worden behaald;
Om toereikende en afdwingbare klimaatdoelstellingen vast te leggen voor het (vertrekkend internationale) vliegverkeer van Schiphol. Met dit aanvalsplan en uw hulp gaan we het hoger beroep in. Vol vertrouwen, want:
DE STAAT EN DE LUCHTVAARTMAATSCHAPPIJEN HEBBEN GEEN GELIJK….
….LAAT ZE DAT DAN OOK NIET KRIJGEN.
In het hoger beroep staat RBV behalve tegenover de Staat, ook tegenover de luchtvaartmaatschappijen, Schiphol en IATA. Samen moeten we laten zien dat gezondheid, mensenrechten en een gezonde leefomgeving niet te koop zijn.
De advocaten van Prakken d’Oliveira leveren werk van uitzonderlijk niveau. Financiële middelen voor onderzoek en overleg op alle niveaus zijn daarvoor essentieel.
Daarom doet RBV opnieuw een dringend beroep op iedereen die vindt dat een gezonde leefomgeving rond Schiphol weer de norm moet worden. Maak dit hoger beroep mogelijk. Jouw steun is onmisbaar.
Met dank,
Namens het Bestuur van RBV
Jan, Hans, Ron, Stefan en Sietske
