Schiphol houdt gemeente Haarlemmermeer ‘onder schot’ met megaclaim

De Schiphol Groep houdt met een megaclaim van 406 miljoen euro de Gemeente Haarlemmermeer onder schot. De claim werd overgenomen van een groepje vastgoedondernemers. Dit blijkt na vervolgonderzoek op basis van een reeks tweets door de Haarlemmermeerse burgerorganisatie FloriandeTegenGeluid. Wat is het geval? Een club handige vastgoedjongens koopt al sinds de jaren ’80 van de vorige eeuw grond rond het vliegveld met het doel deze te te bebouwen met winstgevende kantoorpanden en opslagloodsen. Met de gemeente worden in die tijd afspraken gemaakt over de noodzakelijke wijzigingen van bestemmingsplannen. Jaren later, in 2012, blijkt de gemeente zich niet meer aan de afspraken te willen houden en weigert het de bestemmingsplannen te veranderen ten gunste van de vastgoedbeleggers. Met name Schiphol zelf stelde een waslijst aan bezwaren op. De investeerders stappen daarop naar de rechter en leggen een claim neer van maar liefst 406 miljoen euro. Rechter wijst megaclaim toeNa jaren procederen besluit de rechter dat de vastgoedinvesteerders gelijk hebben en wijst de claim toe. De gemeente kan nu niet anders dan in hoger beroep gaan. De bestuurders beseffen dat ze volledig klem zitten, want afrekenen gaat niet. Het bedrag is bijna net zo hoog als de volledige jaarbegroting van de gemeente. Betaling zou betekenen dat de gemeente direct onder curatele komt en de eigen bevoegdheden grotendeels kwijtraakt. In januari 2020 start het hoger beroep. Maar twee maanden later, in maart van dat jaar, verkopen de vastgoedbonzen de claim aan de Schiphol Groep en VolkerWessels als onderdeel van een grotere transactie waarin ook stukken grond zitten. Alleen in Engelstalig jaarverslag SchipholSindsdien prijkt de claim verholen in het jaarverslag van de Schiphol Groep. In de versie van 2020 valt op pagina 180 te lezen dat de vordering is ondergebracht in een vennootschap met de naam Boswandeling BV. Opmerkelijk genoeg is de paragraaf alléén terug te vinden in de Engelstalige versie van het jaarverslag – de Nederlandse versie rept er niet over. Evenmin staat er in het enkele paragraafje iets over de hoogte van de claim. De 406 miljoen euro wordt in het hele jaarverslag niet genoemd, maar blijkt uit publicaties in onder meer het lokale nieuwsblad HCnieuws.nl. Wel valt op te maken uit het jaarverslag dat Schiphol een mooie deal lijkt te hebben gemaakt. Negentig hectare grond vlakbij het vliegveld, plus een claim van ruim 400 miljoen euro op de gemeente Haarlemmermeer in ruil voor nog geen 85 miljoen euro. Vragen, vragen, vragenDe gang van zaken roept veel vragen op. Wat moet een staatsbedrijf als de Schiphol Groep met een megaclaim op een gemeente waarvan zij deels afhankelijk is voor het verkrijgen van vergunningen? Een gemeente die deels verantwoordelijk is voor het toezicht op het vliegveld, zoals op de onlangs aangetoonde vervuiling van bodem en grondwater? Een gemeente die moet zorgen voor het wijzigen van bestemmingsplannen voor te ontwikkelen vastgoed? Directeur Dick Benschop had er ook voor kunnen kiezen om de stukken grond over te nemen van de vastgoedinvesteerders, maar de claim te laten voor wat die is. Nu is door het staatsbedrijf welbewust een middel overgenomen om de gemeente onder grote druk te zetten. Vinger op de trekkerVan een afstand ziet het eruit alsof de Schiphol Groep een pistool tegen het hoofd houdt van het gemeentebestuur. Met de vinger om de trekker, klaar om af te drukken als de gemeente niet wil meewerken aan megalomane plannen. Wat overigens een hypothetische situatie is, aangezien Haarlemmermeer het vliegveld nooit een strobreed in de weg legt. Of is de superclaim juist de reden dat deze gemeente overal mee instemt en het niet zo nauw neemt met het toezicht? De vordering wordt slechts zeer summier behandeld in de jaarstukken van de gemeente. Op pagina 169 staat een alinea waarin verantwoordelijk VVD-wethouder Jurgen Nobel meldt dat “op 16 maart 2020 is bekend gemaakt dat de aandelen van Televerde BV door een overname in handen zijn gekomen van een andere partij“. Dat het gaat om Schiphol, blijft in het ongewisse. “De claim is vooralsnog niet van de baan. We hebben wel goede hoop dat dit aan een oplossing van het geschil kan bijdragen, maar op dit moment is er nog geen reden voor wijziging van het risico.” Dat is alles. De hoogte van de claim – de door de rechter toegewezen 406 miljoen euro – wordt buiten beeld gehouden. Raadsleden mogen er niet over sprekenDesgevraagd willen meerdere leden uit de gemeenteraad niets kwijt over de situatie. “De raad heeft dit geheim verklaard. Daarmee is het voor ons verboden hierover naar buiten te treden”, aldus één van hen. Pikant is dat Schiphol nu een claim in handen heeft tegen de gemeente die het zelf heeft veroorzaakt door er destijds bij diezelfde gemeente op aan te dringen de oorspronkelijke eigenaren van de stukken grond zoveel mogelijk dwars te zitten. Uit recentere raadstukken worden we niet veel wijzer over de huidige stand van zaken. De claim wordt nog steeds achter gesloten deuren besproken en de onderliggende stukken blijven ‘geheim’. Bestemmingsplannen wijzigenHet enige dat uit de openbare informatie is op te maken, is dat er nog steeds overleg gaande is tussen Schiphol en Haarlemmermeer en dat er een intentieovereenkomst is opgesteld met Boswandeling BV en Schiphol Real Estate BV. Dit overleg gaat over een grondpositie die Schiphol samen met de megaclaim heeft verkregen en waarvoor nog een wijziging van het bestemmingsplan nodig is om te kunnen ontwikkelen tot winstgevend vastgoed. Met het geweer van 406 miljoen euro op het voorhoofd, zullen die gewijzigde bestemmingsplannen er wel komen.
18 juni 2022, 09:30