Heel Nederland moet kankerverwekkende uitstoot verminderen – behalve Schiphol

Voor alle bedrijven in Nederland geldt de verplichting de uitstoot van ‘zeer zorgwekkende stoffen’ (zzs) terug te brengen. Behalve voor de luchtvaart. Die mag ongebreideld kankerverwekkende stoffen blijven uitstoten boven kinderrijke woonwijken. Dit blijkt uit een definitieve afwijzing op een handhavingsverzoek dat was ingediend door Mobilisation for the Environment (MOB). De Inspectie Leefomgeving & Transport (ILT) ziet volgens de brief van vrijdag jongstleden geen mogelijkheden op te treden wegens ontbrekende wetgeving. Zeer zorgwekkende stoffen worden volgens gezondheidsinstituut RIVM door de Nederlandse overheid met voorrang aangepakt. Het zijn stoffen die gevaarlijk zijn voor mens en milieu omdat ze bij voorbeeld de voortplanting belemmeren, kankerverwekkend zijn of zich in de voedselketen ophopen. Deze zoveelste uitzondering voor de luchtvaart wordt veroorzaakt door een maas in de Wet luchtvaart. Die reguleert alles wat te maken heeft met het taxiën, opstijgen en landen van vliegtuigen en overtoept daarmee de wet milieubeheer. Verplicht minimaliserenDie laatste wet geldt voor alle andere bedrijven in Nederland en stelt grenzen aan de maximale uitstoot van de levensgevaarlijke stoffen. Organisaties moeten periodiek rapporteren en aantonen dat de uitstoot zo veel als mogelijk wordt teruggedrongen. Voor de luchtvaart geldt dit volgens ILT niet. Vliegmaatschappijen dienen zich slechts te houden aan de Wet luchtvaart die nauwelijks iets zegt over de uitstoot van kankerverwekkende stoffen. Deze wet stelt slechts normen aan de uitstoot van koolmonoxide, stikstofoxiden, vluchtige organische stoffen, zwaveldioxide en fijnstof. Kankerverwekkende stoffen als benzeen en formaldehyde worden helemaal niet beschreven in de wet. Evenmin zegt de luchtvaartwet iets over ultrafijnstof, waarover RIVM voor het eind van de maand een rapport publiceert. Het netto resultaat van de verwijzing naar de luchtvaartwet is dat het vliegverkeer ongebreideld kankerverwekkende stoffen mag uitstoten, voor een belangrijk deel boven woonwijken. Immers liggen vrijwel alle vliegvelden in ons land ingeklemd tussen woonkernen. Jaarlijks 280 ton rond SchipholZo stoot Schiphol jaarlijks zo’n 280.000 kilogram kankerverwekkende stoffen uit boven plaatsen als Aalsmeer, Amstelveen, Amsterdam, Zwanenburg, Spaarndam en Hoofddorp. Die enorme hoeveelheid wordt geconcentreerd uitgestoten boven de aan- en uitvliegroutes van en naar de landingsbanen en is slechts berekend tot een hoogte van 900 meter. Daarboven houdt de uitstoot natuurlijk niet op, dus het totaal aan kankerverwekkende stoffen is nog veel groter. Uit de brief van ILT blijkt overigens klip en klaar dat de uitstoot van stikstofoxiden door vliegverkeer jaar na jaar toeneemt. We schreven al eerder dat zuiniger vliegtuigmotoren steeds meer stikstof zouden gaan uitstoten als gevolg van hogere bedrijfstemperaturen. Die opinie wordt nu gestaafd door de cijfers van de inspectiedienst die aantonen dat Schiphol dicht aanschurkt tegen de maximaal toegestane uitstoot van stikstofoxiden. MOB was zich vooraf bewust van het feit dat de inspectiedienst zich zou beroepen op de maas in de luchtvaartwet en betrok bij haar handhavingsverzoek dan ook wijselijk het Europees Verdrag tot Bescherming van de Rechten van de Mens (EVRM). Dat verdrag bepaalt onder meer dat lidstaten van de Europese Unie verplicht zijn passende maatregelen te nemen tegen het gevaar van kankerverwekkende stoffen. ILT verwijst als weerwoord op deze verplichting dat de lidstaten zelf mogen bepalen hoe die gevaren worden bestreden en dat minister Harbers heeft aangekondigd onderzoek te gaan doen naar de uitstoot van zzs rond vliegvelden. Mocht uit dat onderzoek blijken dat maatregelen nodig zijn, dan zouden die door de minister worden genomen, aldus de inspectiedienst. Gevaren allang duidelijkHet wrange hieraan is dat onderzoek naar de schadelijkheid van zzs allang heeft plaatsgevonden. Juist die stoffen die aantoonbaar schadelijk zijn voor de gezondheid of het milieu worden op die lijst geplaatst, dus discussie over of onderzoek naar dat gevaar heeft allang plaatsgevonden. De Nederlandse wetgeving biedt dus opnieuw een uitzondering aan de luchtvaartsector. Dit keer is het zelfs een uitzondering die levensbedreigend is voor mensen die wonen in de omgeving van vliegvelden. Een uitzondering die het vliegverkeer geen strobreed in de weg legt, ook al gaat dat ten koste van de volksgezondheid. Hoog tijd dat de Tweede Kamer zorgt voor aanscherping van de luchtvaartwetgeving. Het kan niet zo zijn dat de luchtvaart als enige sector in ons land vrij baan krijgt bij het veroorzaken van ernstige gezondheidsschade aan tienduizenden of zelfs honderdduizenden mensen.
13 juni 2022, 13:09