Lichtpuntje voor de boeren: landkaart geeft vals beeld stikstofreducties

Sinds vrijdag jongstleden waart de ingekleurde kaart van Nederland met stikstofgebieden rond op sociale media. Een waar schrikbeeld voor de boeren, omdat in sommige gebieden vrijwel alle uitstoot van stikstof moet verdwijnen. Maar er is een lichtpuntje. De kaart geeft een zwaar gedeformeerd beeld van de werkelijke situatie. Wat blijkt? Deze kaart gaat alléén over het terugdringen van NHx door boeren. Immers staat de NHx-uitstoot van grote bronnen als isolatiematerialenfabriek Rockwool en kunstmestproducent Yara niet op de kaart, evenmin als de NOx-emissies van Tata en Schiphol. NHx, ofwel ammoniak, komt vooral vrij uit de mest van dieren, maar ook in grote hoeveelheden bij sommige industrieën. NOx of stikstofoxyden komen vrij bij verbrandingsprocessen, zoals in een vliegtuigmotor of bij de productie van staal. De industriële NHx is in zijn geheel niet meegenomen in de overzichtskaart van VVD-minister Christianne van der Wal van Natuur & Stikstof, evenmin als de totale uitstoot van NOx. Desondanks geeft de kaart het totaal aan van de te realiseren stikstofreducties om het doel van gezonde natuurgebieden te halen. Bijdrage boeren omlaagMaar de bijdrage die industrie, bouw en (lucht-) transport aan die doelstellingen kunnen en moeten bijdragen, zijn er dus helemaal niet in verwerkt, terwijl de regering stelt dat iedere sector evenredig moet leveren. Dat impliceert direct dat de genoemde percentages helemaal niet kloppen en dat in bepaalde gebieden de bijdrage van de boeren fors omlaag kan. Bij voorbeeld in de regio Schiphol is het vliegveld veruit de grootste vervuiler. Bovendien hebben de activiteiten van Schiphol negatieve invloed op vrijwel alle natuurgebieden in Nederland vanwege de wolk van vliegbewegingen boven ons hele land. Een evenredige bijdrage van het vliegveld aan de stikstofproblematiek zou automatisch leiden tot een veel lager aantal uit te kopen of af te slanken boeren. Een krimp van Schiphol kan zo voor veel boeren het verschil betekenen tussen een gedwongen stop of doorgaan. Beemster kaasAls de percentages op de kaart van afgelopen vrijdag worden aangehouden, krijgen alleen de boeren alle noodzakelijke emissiereducties voor de kiezen en kunnen industrie, bouw en (lucht-) transport ongebreideld doorgaan met vervuilen. De Beemster Kaas wordt dan ingeruild voor meer pretvluchten op Schiphol. De constatering dat de stikstofkaart incompleet is, mag een lichtpuntje voor de boeren zijn, maar het is ronduit valse framing door minister Van der Wal. Waarom heeft zij er niet voor gekozen een gecombineerde kaart van alle NOx- en NHx-emissies te publiceren? Dat is niet eerlijk, maar de achterliggende gedachte zou zomaar kunnen zijn dat de minister wil voorkomen de indruk te wekken dat de boeren het slachtoffer worden van het overmatige vliegverkeer boven ons land. Door beide soorten stikstofverbindingen uit elkaar te trekken, is er voor de leek nauwelijks een touw aan vast te knopen. Weer misleiding en gesjoemelZo’n werkwijze past perfect in de werkwijze van de opeenvolgende kabinetten Rutte die steeds probeerden met misleiding en sjoemelberekeningen de luchtvaart vrij baan te geven. Nu zijn de boeren niet achterlijk en worden ook zij gesteund door een machtige lobby, dus we gaan er vanuit dat de spindokters uit de landbouwwereld zelf ook wel tot deze conclusies zullen komen. Dat kan zeer gunstig uitpakken voor boeren in de omgeving van vliegvelden, zoals Schiphol, Eindhoven en Rotterdam. De grote hoeveelheden stikstof die het vliegverkeer vanaf die vliegvelden uitstoot, kunnen relatief eenvoudig worden teruggebracht waardoor ruimte ontstaat voor de overleving van veel boerenbedrijven. Simpele remedieRelatief eenvoudig? Ja, met name Schiphol drijft op buitenlandse overstappers die verantwoordelijk zijn voor twee keer zoveel vervuiling als de Nederlandse vakantieganger die een keer het vliegtuig pakt. Die overstappers zijn stuk voor stuk goed voor vier vliegbewegingen, maar dragen helemaal niets bij aan de economie van ons land. Met die overstappers importeren we enorme hoeveelheden vervuiling zonder daarvan vruchten te plukken. Bij KLM schijnt gemiddeld 70 procent van alle passagiers overstapper te zijn. Een eenvoudiger stikstofmaatregel dan het weren van al die transfers is dan ook nauwelijks denkbaar. We raden de belangenorganisaties van de boeren aan de economische opbrengst per kilogram uitgestoten stikstof in kaart te brengen. Gezien de marginale opbrengsten van de vliegindustrie – ook voor corona al – moet dat voor de agrarische wereld een makkelijk te winnen wedstrijd zijn. Immers is de bijdrage van de boer aan het nationaal product veel hoger dan die van de vliegindustrie.
12 juni 2022, 09:38