Gapend gat in wetgeving giftige uitstoot Schiphol

Er bestaat geen regelgeving voor de uitstoot van zeer zorgwekkende stoffen door het vliegverkeer van en naar Schiphol. Daarom hoeft de luchtvaart als enige bedrijfstak in ons land niets te doen aan die giftige emissies. Sterker nog: het kan de uitstoot zomaar verdubbelen of zelfs vertienvoudigen zonder enige sanctie. Dit blijkt uit een brief die de Inspectiedienst Leefomgeving & Transport (ILT) gisteren stuurde aan Johan Vollenbroek’s Mobilisation for the Environment (MOB). Vollenbroek had de inspectie verzocht te handhaven op de giftige uitstoot. Vliegtuigen stoten behalve waterdamp een groot aantal vervuilende, gevaarlijke en kankerverwekkende stoffen uit. Bekend zijn onder meer de CO2 die het klimaat schade berokkent en de stikstofoxyden die een aanslag plegen op natuurgebieden. Maar daarnaast, zo blijkt uit de emissieregistratie van het RIVM, worden ook op grote schaal stoffen uitgestoten als het kankerverwekkende benzeen en dito formaldehyde. Volgens berekeningen gaat het om een hoeveelheid van 280.000 kilogram per jaar. Die enorme hoeveelheid wordt uitgestoten tot 900 meter vlieghoogte, dus allemaal in de directe omgeving van Schiphol, veelal boven woonwijken. Een deel van deze stoffen is al bij kleine hoeveelheden zeer schadelijk voor de gezondheid. Overigens houdt de uitstoot uiteraard niet op bij die 900 meter. Daarboven wordt nog meer uitgestoten, maar deze emissies worden niet meegerekend door de overheid. Geen verplichting uitstoot te reducerenVoor alle andere bedrijven is wettelijk vastgelegd dat zij wettelijk gehouden zijn de uitstoot zoveel mogelijk te beperken en met inzet van alle mogelijke middelen deze iedere vijf jaar terug te brengen. Voor de luchtvaart is hier weer een uitzondering gecreëerd. Op het terrein van Schiphol geldt weliswaar een reductieverplichting, maar zo gauw de uitstoot met het vliegen te maken heeft – het taxiën, opstijgen en landen – dan geldt die verplichting ineens niet meer. De uitzondering is vastgelegd in de Luchtvaartwet, althans dat betoogt de inspectie – overigens zonder onderbouwing. Die wet bepaalt dat de uitstoot niet onder de normale milieuwetgeving valt, maar onder de speciale wet die het vliegverkeer reguleert. Bijkomend voordeel voor de vliegindustrie: die wet zegt helemaal niets over de maximaal uit te stoten hoeveelheden van onder meer benzeen, formaldehyde of ultrafijnstof. Boterzachte regelsIn die wet zijn slechts boterzachte regels opgenomen voor de uitstoot van CO2, NOx, vluchtige organische stoffen als geheel, SO2 en fijnstof. Boterzacht omdat het hier gaat om de maximale uitstoot per ton maximum startgewicht van een vliegtuig. De grenzen zeggen dus niets over de totaal toegelaten uitstoot. Het gebrek aan regelgeving maakt het onmogelijk voor de inspectiedienst om te handhaven. Immers: een bedrijf kan niet worden gehouden aan niet-bestaande regels. Om het nog verder uit zicht van de reguliere milieuinspecties te houden, bepaalt de Luchtvaartwet ook nog dat de handhaving niet valt onder gangbare instanties als ILT of de omgevingsdiensten, maar rechtstreeks onder de minister van Infrastructuur (I&W). Nu weet heel Nederland dat I&W er alles aan doet om verdere groei van de luchtvaart te faciliteren, tot en met het presenteren van valse berekeningen over geluid en stikstofuitstoot. Van dat ministerie hoeft de burger dan ook geen handhaving op de uitstoot van kankerverwekkende stoffen te verwachten. Tegen de grondwet inHet gebrek aan wetgeving voor de luchtvaartuitstoot druist rechtstreeks in tegen de grondwet waarin staat dat de overheid moet zorgen voor een gezonde leefomgeving. Hier ligt een schone taak voor de Tweede Kamer om te komen met aanvullende wetgeving. Immers, het luchtvaartminnende ministerie van I&W zal daar niet uit eigen beweging mee komen, gezien de jarenlange pogingen om regels voor de luchtvaart juist te voorkomen of te verdraaien. De Kamer kan (en moet) daarom met een wetsvoorstel komen om dit gapende juridische gat te dichten. MOB beraadt zich op dit moment over te nemen vervolgstappen in zijn strijd voor bescherming van de burgers tegen de giftige uitstoot van vliegmachines. Volgens een jurist van MOB moet de verplichting tot reductie nu worden afgeleid uit onder meer de Europese regelgeving. Wordt vervolgd.
26 april 2022, 20:20