‘Schiphol hoeft niets te doen aan kankerverwekkende uitstoot’

Ieder bedrijf in Nederland is verplicht de uitstoot van ‘zeer zorgwekkende stoffen’ (zzs) te minimaliseren. Behalve de luchtvaart. Schiphol hoeft helemaal niets te doen aan de emissies van kankerverwekkende stoffen door het vliegverkeer boven woonwijken. Althans, dat denkt luchtvaartminister Mark Harbers (VVD). Zijn visie blijkt uit antwoorden op vragen van PvdD-lid Lammert van Raan in de Tweede Kamer. Dat is een puur staaltje bluf van de minister, waarmee hij hoopt dat de vliegactiviteiten van en naar Schiphol niet aan het vliegveld zelf kunnen worden toegerekend. Het is nog maar de vraag of een rechter hierin zou meegaan. De bewindsman erkent het gevaar dat stoffen als benzeen en naftaleen opleveren voor de gezondheid van mensen. “De emissies van deze stoffen moeten zo ver mogelijk worden teruggedrongen en daarom is de minimalisatieplicht van toepassing. Maar de zzs-emissies van het vliegverkeer (landen, starten en taxiën) vallen niet onder de minimalisatieplicht”, aldus de brief. Als de minister dit kan hardmaken, dan levert dat de absurde situatie op dat er wel een minimalisatieverplichting bestaat voor de uitstoot van zorgwekkende stoffen richting bodem en grondwater, maar dat de hoofdactiviteit – het vliegen – vrijgesteld is. Overigens bleek uit eerdere artikelen al dat Schiphol het ook niet zo nauw neemt met de vervuiling van bodem en grondwater. Handhaving vindt nauwelijks plaats. Verontreiniging een politieke keuzeDe luchtverontreiniging is een politieke keuze, zo weet ook de minister. “In de Luchtvaartnota staan vier publieke belangen centraal die rol spelen bij luchtvaart.” De afweging tussen die belangen, lees de afweging tussen economisch gewin voor de vliegindustrie en de gezondheid van omwonenden, wordt door het kabinet gedaan. Door ervoor te kiezen het vliegverkeer van en naar Schiphol vrij te stellen van de minimalisatieverplichting, kiest deze regering er dus voor de centen van KLM en Schiphol hoger te waarderen dan de gezondheid van burgers. Terwijl in de grondwet staat dat de overheid deze gezondheid dient te beschermen. Nergens staat er in de grondwet dat het vliegverkeer moet worden bevorderd. Dit beleid staat loodrecht op de resolutie van de Verenigde Naties die op 8 oktober vorig jaar werd aangenomen en waarin het recht op een veilige, schone, gezonde en duurzame omgeving wordt erkend als universeel mensenrecht. Weer onderzoekje nodigVolgens Harbers is een ‘gezonde en aantrekkelijke leefomgeving’ volgens de wet gewaarborgd als de uitstoot van schadelijke stoffen zover mogelijk wordt teruggebracht. Maar die doelstelling beperkt zich in zijn ogen tot de uitstoot van stikstof en ultrafijnstof. Of de uitstoot van kankerverwekkende stoffen wel zo’n afbreuk doet aan de leefomgeving, moet volgens hem nog worden onderzocht. Het inplannen van weer een volgend onderzoek is een bewezen Haagse methode om niets te hoeven doen. Afwachtende de resultaten van zo’n onderzoek kan de vervuiler zijn gang blijven gaan. Jaarlijks stoot het vliegverkeer tientallen tonnen kankerverwekkende stoffen uit over de woonwijken die rond Schiphol liggen. Sommige van die stoffen bouwen zich op in het lichaam, van andere zijn zeer kleine doses voldoende om het ontstaan van kanker te initiëren. Met de politieke keuze om niets te doen aan de kankerverwekkende uitstoot van vliegverkeer degradeert de minister omwonenden van Schiphol tot tweederangsburgers. Vergelijk het met de situatie rond Tata Steel waar inmiddels duidelijk vooruitgang wordt geboekt. Houdbaarheidsdatum overschredenHet is overduidelijk dat de luchtvaartvriendelijke benadering van het ministerie van Infrastructuur de uiterste houdbaarheidsdatum ver heeft overschreden. Het vliegverkeer in ons land is zo gegroeid dat het een regelrechte aanslag is geworden op de volksgezondheid. Daarom is het niet langer verantwoord dat alleen I&W zich bemoeit met deze industrie. Ook andere ministeries moeten hun verantwoordelijkheid gaan nemen, zoals Volksgezondheid. Dat een neutraler kijk op de vliegindustrie verfrissend kan werken, hebben we in de afgelopen weken mogen zien vanuit Financiën. Dat ministerie kijkt nu duidelijk nuchterder naar de staatssteun dan onder de voorganger van minister Sigrid Kaag.
20 februari 2022, 10:27