Vrij spel voor Schiphol bij vervuiling bodem en grondwater

Natuurbeschermer Johan Vollenbroek stelde eerder deze week dat de provincie Noord-Holland consequent wegkijkt bij ernstige luchtverontreiniging door grote bedrijven zoals Schiphol en Tata Steel. Dat beeld wordt bevestigd door de manier waarop wordt omgegaan met bodem- en grondwaterverontreiniging op en rond Schiphol. Rapporten over dergelijke verontreinigingen zijn openbaar. Ook informatie over de acties die worden ondernomen op gevonden vervuiling zijn beschikbaar. Zo lazen we een groot aantal van dat rapporten en kwamen tot opmerkelijke constateringen. Een eerste voorbeeld. In juli 2017 wordt onderzoek gedaan naar de bodemkwaliteit op het adres Stationsplein te Schiphol. Volgens de destijds geldende normen wordt een ‘ernstige verontreiniging’ van het zeer giftige PFOS aangetroffen. In zo’n geval is de eigenaar van de grond verplicht te saneren, maar dat gebeurt wonderwel niet. Wat wel gebeurt? Helemaal niets, men wacht doelbewust tweeënhalf jaar om de rapportage te voltooien. Op dat moment gelden er nieuwe normen. Volgens die soepeler normen gaat het niet langer om een ernstige verontreiniging. Probleem opgelost. Fragment uit het overzicht bodemonderzoeken waaruit blijkt dat er afgewacht wordt totdat de normen versoepelen en er niet meer hoeft te worden gesaneerd. Of niet? Want inmiddels zijn er wéér nieuwe normen opgesteld die juist veel strenger zijn. Het PFOS ligt er nog steeds, maar niet bekend is of Schiphol nu wél tot actie overgaat of dat de Omgevingsdienst überhaupt aan de bel trekt. Onaanvaardbaar verspreidingsrisicoEen tweede voorbeeld gaat over een perceel aan de Rangoonweg op Schiphol. Dat is dichtbij een van de grotere depots waar de met PFOS vervuilde grond tijdelijk wordt opgeslagen. Die vervuiling trad op na een bedrijfsongeval met een blusinstallatie. Na bodemonderzoek wordt er eveneens een ernstige verontreiniging aangetroffen. Bovendien bestaat er volgens de onderzoekers een ‘onaanvaardbaar’ verspreidingsrisico. Dus wordt besloten daar wel te saneren. Maar niet met als doel een schoon perceel op te leveren. Nee, het is volgens Schiphol genoeg om het vervuilde grondwater tot net onder het niveau van een ernstige verontreiniging te brengen. Volgens de dan geldende regels is dat onder de 4,7 microgram PFOS per liter water. Het vliegveld is tevreden als de vervuiling niet meer ernstig hoeft te worden genoemd, ongetwijfeld goedkoper dan saneren totdat er helemaal geen sprake meer is van verontreiniging. Saneren totdat de vervuiling niet meer ‘ernstig’ hoeft te worden genoemd. Deze vervuiling vlakbij de tijdelijke depots voor verontreinigde PFOS-gronden, doet ook de vraag rijzen hoe veilig die opslag eigenlijk is. Is deze PFOS uit de depots gesijpeld? Of gaat het om een andere, al bestaande vervuiling? In de rapportage wordt daar geen uitsluitsel over gegeven. Onvoldoende gezuiverdUit hetzelfde rapport blijkt dat de zuivering van het grondwater niet altijd het gewenste resultaat heeft. Het gezuiverde water wordt gedurende de sanering steeds gemeten voordat het op het oppervlaktewater wordt geloosd. Meerdere malen blijken monsters van het ‘gezuiverde’ grondwater boven de genoemde norm van 4,7 microgram per liter te zitten. Er worden dan filters vervangen, waarna het water weer onder de norm uitkomt. Ondertussen is er echter een onbekende hoeveelheid onvoldoende gezuiverd water op het oppervlaktewater geloosd. Het zijn slechts een aantal voorbeelden hoe er op en rond Schiphol met milieuverontreiniging wordt omgegaan. Zo hebben we tientallen rapporten nagelezen en bijna overal was er sprake van enige mate tot ernstige verontreiniging van bodem of grondwater of beide. Grootschalige vervuilingHet gaat hier niet om incidenten, maar om grootschalige vervuiling op tal van percelen op en rond de luchthaven. De gevonden stoffen zijn zwaar giftig en deels kankerverwekkend. Ook lijkt het erop dat de stoffen zich via het grondwater én het oppervlaktewater verspreiden. Met name die verspreiding brengt risico’s met zich mee voor de omliggende woonwijken, boerenbedrijven en maneges. Het ziet er niet naar uit dat het waterschap Rijnland, de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied, de gemeente of het Rijk actief controleren en handhaven. Dat gebeurt ook niet bij de uitstoot van zeer zorgwekkende stoffen, zoals onlangs al bleek. Het lijkt evenmin te gebeuren bij deze vorm van ernstige milieuvervuiling. Het zou dan ook goed zijn als de overheid nu eindelijk eens zijn verantwoordelijkheid neemt en een diepgaand onderzoek instelt naar alle vormen van milieuverontreiniging op en rond Schiphol. Al was het maar om de burger te beschermen tegen giftige en kankerverwekkende stoffen. Dat is toch niet teveel gevraagd? Statenlid Jaap Hollebeek van de Partij voor de Dieren in Noord-Holland reageert fel op de nieuwe bevindingen. “Overheden weigeren steeds de verantwoordelijkheid te nemen om burgers te beschermen tegen vervuiling door grote bedrijven als Schiphol. Het rijk, de provincie en de gemeente rekken de normen steeds verder op en wijzen naar elkaar. Grote vervuilers worden gefaciliteerd. De overheid gebruikt rekenmodellen op basis van gegevens van die bedrijven zelf, terwijl keer op keer na metingen blijkt dat de vervuiling erger is.” Hollebeek ziet dat bescherming van de leefomgeving steeds vaker op het bordje van de burger komt te liggen, terwijl de politiek geen verantwoordelijkheid neemt. Hij is van plan Statenvragen in te dienen over de milieuverontreiniging op en rond Schiphol.
04 februari 2022, 09:44