Waar blijft de visie op de toekomst van de luchtvaart?

Voorop gesteld, ik ben geen tegenstander van een in alle opzichten gezonde luchtvaart. De luchtvaart brengt naast veel ellende ook veel heil en zegen, blijf ik vol overtuiging beweren. Passagiers- en vrachtstromen door de lucht zijn onmisbaar geworden. Net zo onmisbaar als een goed wegennet en comfortabele treinverbindingen. Luchtvaart is infrastructuur, een pijler onder een gezonde economie en welstand voor de bevolking. Het verbindt landen en volkeren en zorgt dat de wereld van ons allemaal is. Maar de overheid laat het met de zorgplicht in alle opzichten zitten om nadelen te elimineren of draaglijk te maken. Geluidsmaatregelen blijven uit, zoals – om te beginnen – een verbod op nachtvluchten. Slimmere start- en landingsprocedures worden niet ingevoerd of niet nageleefd. In ons luchtruim regeert de mammon, in elk geval niet de overheid. Neem de Europese overheid. Veel geprezen maar nog meer vervloekt in de luchtvaartpolitiek. Het is in Brussel niet veel anders dan op ons eigen Binnenhof. Al tientallen jaren zet de Europese Commissie in op de Single European Sky, een gemeenschappelijk Europees luchtruim. Dat gebeurt mede met het doel de Europese luchtvaart in de pas te laten lopen met de doelstellingen van de Green Deal, zo maakte Transportcommissaris Adina Vălean onlangs nog bekend. OmvliegenMaar tal van landen weigeren de soevereiniteit van hun luchtruim op te geven en dus is het omvliegen geblazen, met als gevolg miljarden aan onnodige kosten voor vliegmaatschappijen en een ongekende en onnodige uitstoot van gevaarlijke stoffen. Wie er ingrijpt? Niemand! De lappendeken van nationale luchtverkeersleidingsgebieden blijft zorgen dat vliegtuigen niet in een directe lijn van A naar B mogen vliegen, maar vaak een flinke omweg moeten maken. Juist de landen die zo prat gaan op één Europa, houden die stap tegen. In eigen land kunnen overheid, opeenvolgende kabinetten, provincies en gemeentebesturen moeilijk aanvoeren dat ze door de toenemende problemen van de luchtvaart zijn overvallen. De overheid staat erbij en kijkt er naar, en neemt als groot aandeelhouder van onder meer Schiphol zelfs deel aan de mallemolen van financieel gewin. De belangen van de burgerij zijn daaraan ondergeschikt en tellen zelfs niet mee. Naar zee met dat vliegveldWaarom er nog steeds geen begin is gemaakt met het proces voor een nieuw Schiphol, weg van de dichtstbevolkte gebieden, is mij een raadsel. Een luchthaven in zee is al decennialang onderwerp van gesprek, maar ook niet meer dan dat. Wat zou u denken van een multinationale luchthaven ver op zee in de monding van de Westerschelde, samen met België? Gedeelde smart is halve smart. High speed railvervoer naar de regio’s Brussel en Randstad zou dit tot een luchthaven van de nieuwe wereld kunnen maken. Hoe is het toch mogelijk dat Schiphol niet langer een cruciaal knooppunt is voor ons land, maar voor een belangrijk deel ook verworden is tot uitvalsbasis voor een groeiend aantal pretvluchten van prijsvechters? En dat terwijl het aantal vliegbewegingen van de netwerkmaatschappijen niet exorbitant is gegroeid? Wat bleef over van de ‘keiharde’ afspraken tussen gebruikers, overheid en luchthavendirectie over het selectiviteitsbeleid, om netwerkmaatschappijen prioriteit te geven boven pretmaatschappijen? Ambtenaren suffen achter hun bureautjesNiets van die afspraken is gerealiseerd. De ambtenaren, die graag piloot hadden willen worden maar zijn afgekeurd, suffen verder achter hun bureautjes op het ministerie. Ministers branden er hun vingers niet aan en zijn blij als ze kunnen vertrekken of van portefeuille kunnen wisselen. Het compleet overbodige Lelystad Airport is ook zo’n voorbeeld. Inmiddels verdween 250 miljoen euro in de bodemloze polderput. Geknoei met data of frauduleuze voorstellingen van zaken zijn de laatst bekende en trieste stuiptrekkingen om het vliegveld toch geopend te krijgen. God moge dit onnodige nationale schandaalproject verhoeden. De ChristenUnie, goed vertegenwoordigd in die regio, kan redding bieden… Dus wat op korte termijn moet gebeuren: een verbod op nachtvluchten, slimmere start- en landingsprocedures (niet alleen in woorden maar in daden), één Europees luchtruim, uitfaseren van pretvluchten op Schiphol en werken aan de voorbereidingen voor een nieuw Schiphol op zee. Wat de luchtvaartsector bijdraagt, telt ook: veel banen en een bijdrage van miljarden euro’s aan de nationale economie. Om ook die belangen veilig te stellen moet een gedegen luchtvaartvisie voor de lange termijn tot stand komen in een dialoog met alle betrokkenen; luchtvaartsector, industrie, luchthavens en omwonenden. Bij de start van een nieuw kabinet is dat geen onredelijk verzoek. Zo lang dit niet gebeurt, zijn alle protesten terecht. Auteur Arnold Burlage is oud-journalist van De Telegraaf. Hij schreef daar 38 jaar lang over de luchtvaartindustrie en levert min of meer regelmatig bijdragen aan SchipholWatch.
11 januari 2022, 18:48